304
| अ क्र | परिपत्रक शा नि क्र व दि | विवरण | सद्यस्थिती (अधिक्रमित / अंशतः बदल / अस्तित्त्वात आहे) | थोडक्यात विवेचन |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 19-Feb-71 | Government service-reservation in for members of the Backward Classes Maintenance of Roster. | मागासवर्गीयांसाठी शासन सेवेतील आरक्षणाचा रोस्टर (बिंदुनामावली) कसा राखावा, याबाबतचा हा मूळ/प्रारंभिक (१९७१) आदेश आहे. | ऐतिहासिक/अधिक्रमित — यानंतरच्या असंख्य सुधारित बिंदुनामावली शासन निर्णयांनी (१९९४ पासून पुढे) हा मूळ आदेश कालौघात अधिक्रमित केला आहे. |
| 2 | GR क्रमांक:- 1084/204/83, दिनांक:- 07-01-1984 | आदिवासी जिल्‍हयामध्‍ये वर्ग 3 आणि वर्ग 4 मधील जिल्हा निहाय संवर्गात सरळसेवा प्रवेशाने भरती करताना 100 बिंदू रोस्टर ठेवण्याबाबत. | – | – |
| 3 | 15-Oct-87 | गडचिरोली या आदिवासी जिल्हयासाठी वर्ग-3 व वर्ग-4 साठी 100 बिंदुनामावली ठेवण्याबाबत | गडचिरोली या आदिवासीबहुल जिल्ह्यासाठी वर्ग-३ व वर्ग-४ या पदांसाठी स्वतंत्र १०० बिंदुनामावली ठेवण्याबाबतचा आदेश (१९८७). | आंशिक बदल — गडचिरोलीसाठीची ही विशेष तरतूद पुढे १९९७ व १९९९ च्या तत्सम शासन निर्णयांद्वारे अद्ययावत करण्यात आली आहे. |
| 4 | R क्रमांक:- 1089/115, दिनांक:- 20-02-1989 | मागासवर्गीयांसाठी राखून ठेवण्‍यात आलेले रोस्टर बिंदू (पॉईंट्स)निर्देशित करुन नमुने वजा नामावली (रोस्टर)ठेवण्याबाबत. C | – | – |
| 5 | २०-०७-१९८९ | 100 बिंदुनामावलीतील क्रमांक 32 वी जागा अंधासाठी ठेवणे बाबत | १०० बिंदुनामावलीतील क्रमांक ३२ ची जागा अंध व्यक्तींसाठी राखीव ठेवण्याबाबतचा आदेश (१९८९). | आंशिक बदल — दिव्यांगांसाठीचे हे विशिष्ट आरक्षण तत्त्व पुढील सर्वंकष रोस्टर सुधारणांमध्ये (उदा. २००२ चा PWD रोस्टर आदेश) समाविष्ट/विस्तारित करण्यात आले आहे. |
| 6 | CR क्रमांक:- 1089/187, दिनांक:- 09-08-1989 | शासकीय सेवेत मागासवर्गीयांच्‍या विविध गटांसाठी आरक्षण-100 बिंदू नामावलीचा वापर. | – | – |
| 7 | 04-08-1992 | धनगर व वंजारी समाजाचा अंतर्भाव केल्यानंतर विमुक्त जाती व भटक्या जमाती यांचे 4 टक्के आरक्षण 6 टक्के करण्याबाबत. | – | – |
| 8 | 1-Sep-92 | धनगर व वंजारी समाजाचा अंतर्भाव केल्यानंतर विमुक्त जाती व भटक्या जमाती यांचे 4 टक्के आरक्षण 6 टक्के करण्याबाबत. | – | – |
| 9 | 18-Jun-94 | मंडल आयोगाच्या शिफारशीनुसार इतर मागासवर्गीयांना शासकीय व निमशासकीय सेवेत आरक्षण- पदोन्नतीमधील आरक्षण तसेच बिंदू नामावली इत्यादीमध्ये बदल. | मंडल आयोगाच्या शिफारशीनुसार इतर मागासवर्गीयांना (OBC) शासकीय व निमशासकीय सेवेत आरक्षण, पदोन्नतीतील आरक्षण व बिंदुनामावलीत झालेले बदल (१९९४). | सक्रिय — मंडल आयोगावर आधारित OBC आरक्षण व त्यानुषंगिक बिंदुनामावली रचना आजही आरक्षण-प्रणालीचा पायाभूत भाग आहे. |
| 10 | CR क्रमांक:- 1093/2167, दिनांक:- 30-08-1994 | सुधारित 200 बिंदूनामावली लिहिण्‍याबाबत. | मंडल आयोगाच्या शिफारशीनुसार इतर मागासवर्गीयांना (OBC) शासकीय व निमशासकीय सेवेत आरक्षण, पदोन्नतीतील आरक्षण व बिंदुनामावलीत झालेले बदल (१९९४). | सक्रिय — मंडल आयोगावर आधारित OBC आरक्षण व त्यानुषंगिक बिंदुनामावली रचना आजही आरक्षण-प्रणालीचा पायाभूत भाग आहे. |
| 11 | 15-Sep-95 | सरळ सेवेतील वाढीव आरक्षण तसेच महिला आणि विशेष मागास प्रवर्गाचे आरक्षण दर्शविणारी सुधारित 200 बिंदू नामावली. | सरळसेवेतील वाढीव आरक्षण तसेच महिला व विशेष मागास प्रवर्गाचे आरक्षण दर्शविणारी सुधारित २०० बिंदुनामावली (१९९५). | आंशिक बदल — ही २०० बिंदुनामावली पुढे १९९६ व १९९७ च्या सुधारित बिंदुनामावली आदेशांद्वारे अद्ययावत करण्यात आली आहे. |
| 12 | 15-Feb-96 | सुधारित बिंदू नामावली सरळ सेवा आणि पदोन्नती. | सरळसेवा व पदोन्नतीसाठी सुधारित बिंदुनामावली विहित करणारा आदेश (१९९६). | आंशिक बदल — पुढील (१९९७ पासून २०२४ पर्यंतच्या) सुधारित बिंदुनामावली शासन निर्णयांनी ही आवृत्ती वेळोवेळी अद्ययावत केली आहे. |
| 13 | 29-Mar-97 | सरळसेवा प्रवेश व पदोन्नतीसाठी सुधारित बिंदू नामावली विहित करण्याबाबत | सरळसेवा प्रवेश व पदोन्नतीसाठी सुधारित बिंदुनामावली विहित करण्याबाबतचा आदेश (मार्च १९९७). | आंशिक बदल — त्याच वर्षी ऑगस्ट १९९७ मध्ये याच विषयावर पुन्हा सुधारित आदेश निघाला असून, त्यानंतरही अनेकदा बिंदुनामावली अद्ययावत झाली आहे. |
| 14 | 6-Aug-97 | सरळसेवा प्रवेश व पदोन्नतीसाठी सुधारित बिंदू नामावली विहित करण्याबाबत. | सरळसेवा प्रवेश व पदोन्नतीसाठी सुधारित बिंदुनामावली विहित करण्याबाबतचा पुढील आदेश (ऑगस्ट १९९७). | आंशिक बदल — मार्च १९९७ च्या आदेशाला अद्ययावत करणारा हा आदेश, पुढेही अनेकदा बिंदुनामावली सुधारित करण्यात आली आहे. |
| 15 | 1-Sep-97 | अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या प्रामुख्याने जास्त असलेल्या ठाणे, नाशिक, धुळे, यवतमाळ, रायगड, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्हयांसाठी वर्ग-3 व वर्ग-4 साठी सेवत अनुसूचित जमातीसाठी वाढीव आरक्षण ठेवण्याबाबत. | आदिवासीबहुल ठाणे, नाशिक, धुळे, यवतमाळ, रायगड, चंद्रपूर व गडचिरोली या जिल्ह्यांसाठी वर्ग-३/४ मध्ये अनुसूचित जमातीचे वाढीव आरक्षण ठेवण्याबाबतचा आदेश (१९९७). | आंशिक बदल — हीच तरतूद १९९९ मध्ये पुन्हा (सुधारित स्वरूपात) जारी करण्यात आली. |
| 16 | 18-Oct-97 | आर. के. सभरवाल आणि इतर विरूध्द पंजाब राज्य प्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालाच्या अनुषंगाने आरक्षणाबाबतचे आदेश. | आर.के. सभरवाल व इतर वि. पंजाब राज्य या प्रकरणातील सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालाच्या अनुषंगाने आरक्षणाबाबतचे आदेश (१९९७). | ऐतिहासिक — सभरवाल निकालाच्या अंमलबजावणीबाबतचा हा आदेश; पुढील रोस्टर-पद्धतीतील बदलांमध्ये (नागराज मार्गदर्शक तत्त्वे, नंतरचे निर्णय) हे तत्त्व विकसित होत गेले. |
| 17 | 22-Sep-99 | अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या प्रामुख्याने जास्त असलेल्या ठाणे, नाशिक, धुळे, यवतमाळ, रायगड, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्हयांसाठी वर्ग-3 व वर्ग-4 साठी सेवेत अनुसूचित जमातीसाठी वाढीव आरक्षण ठेवण्याबाबत | ठाणे, नाशिक, धुळे, यवतमाळ, रायगड, चंद्रपूर व गडचिरोली या जिल्ह्यांतील अनुसूचित जमातीच्या वाढीव आरक्षणाबाबतचा पुनरुच्चारित/सुधारित आदेश (१९९९). | आंशिक बदल — पुढील सर्वंकष रोस्टर सुधारणांमध्ये ही तरतूद समाविष्ट झाली आहे. |
| 17 | सामान्य प्राशास्न विभाग दिनांक ०४-०३-२००२ | अपंग व्यक्तींना शासकीय सेवेतील गट अ ते गट ड मधील पदावर सरळसेवेने नियुक्ती देण्यासंदर्भात क्रमवार बिंदू नामावली व कार्यपद्धती विहित करण्याबाबत | अपंग (दिव्यांग) व्यक्तींना गट-अ ते गट-ड मधील पदांवर सरळसेवेने नियुक्ती देण्यासाठी क्रमवार बिंदुनामावली व कार्यपद्धती विहित करणारा आदेश (२००२). | आंशिक बदल — दिव्यांग हक्क कायदा, २०१६ नंतर दिव्यांग आरक्षणाचे प्रमाण व वर्गीकरण राष्ट्रीय स्तरावर सुधारित झाले असल्याने, या जुन्या कार्यपद्धतीचीही पडताळणी आवश्यक आहे. |
| 18 | 5-11-09 | अनुसूचित जाती कल्याण समिती व विमुक्त जाती भटक्या जमाती कल्याण समितीने बिंदूनामावली व आरक्षणाची पदे भरण्याबाबत केलेल्या सुचनांच्या अनुषंगाने करावयाच्या कार्यवाहीबाबत | अनुसूचित जाती कल्याण समिती व विमुक्त जाती-भटक्या जमाती कल्याण समितीने बिंदुनामावली व आरक्षित पदे भरण्याबाबत केलेल्या सूचनांनुसार करावयाची कार्यवाही (२००९). | आंशिक बदल — या सूचनांची अंमलबजावणी पुढील वर्षांतील बिंदुनामावली/छोटा-संवर्ग सुधारणांत सामावली गेली आहे. |
| 19 | ग्रामविकास विभाग दिनांक २५-०५-२०११ | जिल्हा परिषदेतील गट क व ड गटाच्या बिंदू नामावल्या सहाय्यक आयुक्त ( मावक) यांच्या कडून प्रमाणित करून घेण्याबाबत आरक्षणाची पडे भरण्याबाबत/ जात पडताळणी करून घेण्याबाबत | जिल्हा परिषदेतील गट-क व गट-ड च्या बिंदुनामावल्या सहाय्यक आयुक्त (मावक) यांच्याकडून प्रमाणित करून घेण्याबाबत तसेच जात पडताळणी करण्याबाबतचा आदेश (ग्रामविकास विभाग, २०११). | सक्रिय — जिल्हा परिषद स्तरावर बिंदुनामावली प्रमाणीकरणाची ही कार्यपद्धती आजही अनुसरली जाते; अधिक्रमित झाल्याचा पुरावा आढळत नाही. |
| 20 | 24-Jul-14 | विशेष मागास प्रवर्ग-अ (एसबीसी-ए) प्रवर्गाकरिता आरक्षणाच्या तरतुदीनुसार सरळसेवा भरतीसाठीसुधारित बिंदुनामावली विहीत करणे बाबत | विशेष मागास प्रवर्ग-अ (SBC-A) साठी सरळसेवा भरतीची सुधारित बिंदुनामावली विहित करणारा आदेश (जुलै २०१४). | आंशिक बदल/न्यायप्रविष्ट — SBC-A आरक्षणाची वैधता वेळोवेळी न्यायालयीन पुनरावलोकनाच्या अधीन राहिली असून, पुढील (२०२१, २०२४) आदेशांनी बिंदुनामावली अद्ययावत केली आहे. |
| 21 | 24-Jul-14 | शैक्षणिक आणि सामाजिकदृष्टया मागास (ईएसबीसी) प्रवर्गाकरिता आरक्षणाच्या तरतुदीनुसार सरळसेवा भरतीसाठी सुधारित बिंदुनामावली विहित करणेबाबत. | शैक्षणिक आणि सामाजिकदृष्ट्या मागास (ESBC) प्रवर्गासाठी सरळसेवा भरतीची सुधारित बिंदुनामावली विहित करणारा आदेश (जुलै २०१४). | आंशिक बदल/न्यायप्रविष्ट — मराठा आरक्षणाशी संलग्न ESBC आरक्षण सर्वोच्च न्यायालयाने मे २०२१ मध्ये घटनाबाह्य ठरवले, त्यामुळे या बिंदुनामावलीची व्याप्ती त्यानंतरच्या (क्र. २० पहा) आदेशाने मर्यादित/सुधारित झाली आहे. |
| 22 | 21-Feb-15 | शैक्षणिक आणि सामाणिकदृष्ट्या मागास (ईएसबीसी) प्रवर्गाकरिता आरक्षणाच्या तरतुदीनुसारव शैक्षणिक सरळसेवा भरतीसाठी तसेच शैक्षणिक संस्थामधील प्रवेशाकरिता मा. उच्च न्यायालयाच्या अंतिीम आदेशाच्या अनुषंगाने करावयाची कार्यवाही. | i) सरळसेवा बिंदुनामावली/मागणीपत्र सादर करणे व ii) पदोन्नतीची बिंदुनामावली व आरक्षण निश्चितीचे प्रस्ताव सादर करणे, याबाबतची कार्यपद्धती (सामान्य प्रशासन विभाग, जुलै २०१६). | आंशिक बदल — ही कार्यपद्धती पुढील (२०२१, २०२४) शासन निर्णयांद्वारे अद्ययावत करण्यात आली आहे. |
| 23 | शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग शासन निर्णय दिनांक २६-०९-२०१७ | खाजगी शैक्षणिक संस्थातर्गत शाळा मधील सरळसेवा व पदोन्नतीने भरावयाच्या पदांकरिता सुधारित बिंदू नामावली विहित करण्याबाबत | खाजगी शैक्षणिक संस्थांतर्गत शाळांमधील सरळसेवा व पदोन्नतीच्या पदांसाठी सुधारित बिंदुनामावली विहित करणारा आदेश (शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, सप्टेंबर २०१७). | सक्रिय — या विषयावरील त्यानंतरचा कोणताही अधिक्रमक शासन निर्णय आढळत नाही. |
| 24 | सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक 16-02-2019 | खुल्या प्रवर्गातील आर्थिक दृष्ट्या दुर्बल घटकासाठी ( EWS ) वर्गा करिता आरक्षणाच्या तरतुदीनुसार सरळसेवा भरतीसाठी सुधारित बिंदू नामावली विहित करणे बाबत | खुल्या प्रवर्गातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी (EWS) सरळसेवा भरतीची सुधारित बिंदुनामावली विहित करणारा आदेश (फेब्रुवारी २०१९). | सक्रिय — EWS आरक्षण सर्वोच्च न्यायालयाने नोव्हेंबर २०२२ मध्ये (Janhit Abhiyan प्रकरण) घटनात्मक वैध ठरवले असून, ही बिंदुनामावली आजही लागू आहे. |
| 25 | सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक ०६-०७-२०२१ | मा. सर्वोच्य न्यायालयाने सिव्हिल पिटिशन क्र ३१२३/२०२० मध्ये ५ मे २०२१ रोजी दिलेल्या न्यायनिर्णयानुसार सरळसेवा भरतीसाठी सुधारित बिंदु नामावली विहित करणे बाबत | मा. सर्वोच्च न्यायालयाने सिव्हिल पिटिशन क्र. ३१२३/२०२० मध्ये दि. ०५-०५-२०२१ रोजी दिलेल्या न्यायनिर्णयानुसार (मराठा/SEBC आरक्षण रद्द ठरवणारा निकाल) सरळसेवा भरतीसाठी सुधारित बिंदुनामावली विहित करणारा आदेश (जुलै २०२१). | सक्रिय — सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानंतर बिंदुनामावली त्वरित सुधारित करणारा हा आदेश असून, तो सद्यस्थितीत लागू आहे. |
| 26 | सामान्य प्रशासन विभाग शासन निर्णय दिनांक ०९ -०९ -२०२१ | आदिवासी बहुल जिल्ह्यातील जिल्हास्तरिय गट क गट ड मधील पदे सरळसेवेने भरती करण्यासाठी बिंदु नामावली विहित करण्याबाबत तसेच छोट्या सवर्गातील मागासवर्गीया करीता आरक्षित पदे भरण्याबाबतची कार्यपद्धती | आदिवासीबहुल जिल्ह्यांतील जिल्हास्तरीय गट-क/ड पदे सरळसेवेने भरण्यासाठी बिंदुनामावली तसेच छोट्या संवर्गातील मागासवर्गीयांकरिता आरक्षित पदे भरण्याची कार्यपद्धती (सप्टेंबर २०२१). | सक्रिय — या विषयावरील त्यानंतरचा कोणताही अधिक्रमक शासन निर्णय आढळत नाही. |
| 27 | 04-12-2025 | बिंदूनामावली तपासणी व आरक्षण निश्चितीबाबत. | बिंदुनामावली तपासणी व त्यानुसार आरक्षण निश्चित करण्याबाबतचा आदेश (डिसेंबर २०२५). | सक्रिय (नवीनतम) — या यादीतील सर्वात अद्ययावत आदेश; सद्यस्थितीत बिंदुनामावली तपासणीचे प्रमाण मानले जाते. |
| 26 | ||||